MENÜ
Ankara
Ticari Hayat
PAYLAŞ 
Facebook'ta Paylaş
Facebook'ta Paylaş
Facebook'ta Paylaş
Facebook'ta Paylaş
Facebook'ta Paylaş
GEZİ İZLENİMLERİ III SLOVENYA'DAN SONRA 2. DİNSİZ ÜLKE OLAN ÇEK CUMHURİYETİ (ÇEKYA), ESKİ ÇEKOSLAVAKYA-1
Mustafa YILDIZ
YAZARLAR
16 Mayıs 2019 Perşembe

GEZİ İZLENİMLERİ III SLOVENYA'DAN SONRA 2. DİNSİZ ÜLKE OLAN ÇEK CUMHURİYETİ (ÇEKYA), ESKİ ÇEKOSLAVAKYA-1

İmkanlarımız ölçüsünde sadece merakımıza binaen ve dahi, gezmek/görmek maksadıyla yaptığımız seyahatlerin üçüncüsü, bende de en fazla merak ve heyecan uyandıranı eski adıyla “Çekoslovakya” yeni adıyla “Çekya”ya(Çek Cumhuriyeti) oldu.Gezi sonucu bu ülke ile ilgili edindiğimiz izlenimleri merak edenler için faydası olur düşüncesiyle sizlerle de paylaşmak istedik.
Ülkemizde II.Dünya savaşı sonrası başlayan, daha doğrusu başlatılan, “Sosyalist Blok” ülkelere karşı yapılan soğuk savaş  propagandalarının etkisinde kalarak, komünist-solcu diye bildiğimiz ülkelere karşı bilinç altımıza yerleşmiş/yerleştirilmiş hep bir “Antipatik algı” çocukluğumuzdan beri var olduğundan, o ülkeler söz konusu edildiğinde, otomatikman hafıza kartımızda hemen bir perişanlık, dram ve yoksulluk görüntüsü canlanırdı.

Halkımızın muhafazakar/sağcı bilinen kesimin ekserisinde de algı/tasavvur buydu.Zaten “O ülkeler sömürüldükleri için fakir ve yoksul olurlar” diye, bu ülkeler sağ cenahta fazla teveccüh görmez, merak uyandırmaz ve tercih de edilmezlerdi.Çünkü; o ülkelerle ilgili bilinenler çoğunluklu olarak resmi ideolojinin bizlere verdiği ile sokakta kulaktan dolma oluşmuş ön yargılarımızdan ibaret idi.
“İnsan çevresinin çocuğudur.” misali bu duygular az da olsa üzerine sinmiş komünist, marksist, sosyalist gibi izmlere karşı hiç sempatisi olmayan biri olarak, bu sistemi prensip edinmiş bir ülke ziyaret edeceğim aklıma bile gelmezdi.Bu yoğun duygu ve düşünce ile ilk defa solcu-komünist bildiğim bir ülkeyi ziyaret edecektim.’Nasıl bir fotoğrafla karşılaşırız acaba?’ diye az da olsa içten içe bir korku/endişe ve heyacanı birlikte yaşadık diyebilirim.

Bilindiği üzere Avrupa, Kıta olarak, belki de en fazla ülkesi olan ve en fazla çeşitte ırkı bünyesinde barındıran bir kıtadır.Buna karşın Avrupa ülkelerini dolaşırken gerek ahlaki ve gerekse estetik ve mimari bakımdan olsun, birçok ortak/benzer yanlar bulabilirsiniz.Ancak, bahse konu ülke Çek Cumhuriyeti (Çekoslovakya) olunca bende oluşan beklenti harap olmuş, pejmürde, yoksul, sömürülmüş bir ülke görüntüsü olacağı şeklindeydi.Bu beklentiyle yola çıkmış olduk.
Ülkeye çok yönden girişi olduğundan, biz Bavyera tarafından Çek topraklarına giriş yaptık.Yolculuğumuz; her iki tarafı doğal yeşil alanlarla kaplı yollardan geçti.Nüfusun büyük çoğunluğu bizdeki gibi şehirlerde yaşadığı için, ender rastlanan köylerin yanlarından geçerken, tek tip mimari ile yapılmış, eskiden Türkiye’de depremzedeler ve göçmenler için yapılan iskan evleri benzeri yapılar görünce, demek ki  “Bize anlatılanlar doğruymuş” diye içimizden geçirdik.
Ülkenin en büyük kenti ve aynı zamanda ülke turizminin de merkezi, başkent “Prag” olduğundan, Çek Cumhuriyeti’nin tamamını ziyaret etme/görme imkanımız da zamanımız da olmadığından, adres olarak herkes gibi biz de Prag’ı seçtik ve oraya doğru hareket ettik.

Şehre girdiğimizde, ilk andan itibaren gördüklerimiz beklentimizin aksine bizi oldukça şaşırttı.Şehrin adeta tam ortasından geçen, her yıl üzerinde uluslararası tekne yarışlarının yapıldığı “Vitava” nehrinin her iki yakasına kurulmuş olan şehir; tarihi kaleleri, hemen hemen tüm caddelerde boydan boya sıralanmış tarihi binaları, muhteşem mimarisi ile “Katedral”leri, tamamına yakını müze veya tiyatroya dönüştürülmüş tarihi “Kilise”leri, nehrin üzerine kurulmuş onsekizi (18) aşkın tarihi köprüleri ile son derece güzel görüntü veren bir şehirle karşılaşmış olmak, şahsen beni son derece şaşırtarak hayrete düşürdü.

Soğuk iklime sahip Prag’ın, aynı tonda soğuk insanlarına inat çoğu yabancı kalabalık bir ziyaretçi turist ile karşılaştık.Beklenmedik bu görüntülerle karşılaşınca, hem ülke hem de Prag şehri hakkında malumat sahibi olmak, bilmediklerimizi öğrenmek adeta mecburi oldu.Bizde uyanan bu merakla yaptığımız araştırma, birebir yaptığımız söyleşiler ve gezip görerek elde ettiğimiz bilgiler neticesi topladığımız malumat ve bilgiyi sizlerle de paylaşmayı arzu ettik.Uzun geçen ramazan günlerinde vakit geçirmeniz temennisiyle sizlere şunları derleyebildik.

Öncelikle, ülkeyi daha yakından tanımanızda kolaylık sağlasın diye kısa ve özet olarak, yakın tarihini ve ekonomik bazı resmi verileri aktarmakla başlayalım istedik.Verdiğimiz rakamlar arasında farklı kaynaklarda azda olsa farlılıklar oluyor/olabiliyor bunun farkındayız.Ancak sonuç itibariyle yapılan/yapılacak yorum ve tahlillere etkisi söz konusu olmayacağından çok da önemsemedik.Zaten amacımız verilecek bilgiler neticesinde doğru tespitlere ulaşmak, sağlıklı yorumlar yapabilmektir.

Malum olduğu üzere Osmanlı İmparatorluğu ile birlikte I.Dünya savaşına giren Avusturya-Macaristan İmparatorluğu mağlup olunca, 1918 yılında Slovakya, Bohemya, Moravya, Silezya ve Karpat Rutenya’nın birleşmesiyle “Çekoslovakya” isminde yeni bir devlet kurulmuş oldu[1].
Ülke henüz yapılanma aşamasını tam tamamlamadan II.Dünya savaşında (1939) Nazi Almanya’sı tarafından işgal edildi.Slovakya Almanya’yla anlaşarak Çek’lerden ayrıldı.Ancak 1945 yılında Sovyetler Birliği ile Amerikan Askerleri Almanları ülkeden çıkarınca, Slovakya Çekoslovakya ile tekrar bir araya geldi.

1948 yılında Çekoslovakya’da Komünistler iktidara gelince aldıkları kararla “Doğu Bloku” ülkelerine dahil oldular.Bilahare Sovyetler Birliğinin dağılması ile (1991) kırk bir (41) yıl süren”Varşova Paktı” dönemi de sona ererek tekrar müstakil devlet haline geldi[2].
1 Ocak 1993’de “Kadife Devrimi” adı verilen kansız bir devrimle Çekoslovakya kendi içinde tekrar ikiye ayrılarak, bu sefer “Çek Cumhuriyeti” ve “Slovakya” olmak üzere iki yeni devlet olarak tarih sahnesine çıktılar[3].

Çok geçmeden altı (6) yıl sonra Çek Cumhuriyeti (1999) Nato’ya kabül edildi. 2004 yılında da Avrupa Birliği’ne (AB) dahil oldu.2016 yılında aldığı bir kararla da ismini “Çekya” olarak değiştirdi.Ancak halen “Çek Cumhuriyeti” ismi resmi olarak kullanılmaktadır[4].
Yaklaşık on bir milyon (11) nüfusa sahip “Çek Cumhuriyeti” başkenti “Prag” olup, yönetim şekli ise “Üniter Parlementer Cumhuriyet”dir.Toplamda on üç (13) il’e sahip olan Çek Cumhuriyetinde, illeri Valiler yönetirken, başkent Prag’da ise idareyi, Meclis ve Başkanlık Güçleri ile Şehir Konseyi ve Belediye Başkanı birlikte yürütür[5].

Yüzölçümü 78,866 Km2 olan Çek Cumhuriyeti’nde, Nüfusun % 90,4’ü Çekli, % 3,7 Moravyalı, % 1,9 Slovak, % 4 diğerleri (Ukraynalı, Vietnamlı, Silezyalı, Polonyalı, Alman) teşkil ederken, 20 bin civarında da Arap ülkelerinden gelen müslüman nüfus yaşamaktadır.[6]
Dini yapısı ise: Yaklaşık olarak % 45’inin dini belirsiz, % 34’ü Ateist, % 10’u Deist, % 3’ü Protestan, % 0,2’si Ortodoks’tur.Çok az sayıda da Arap ülkelerinden gelmiş müslüman nüfus teşkil etmektedir[7].
Kişi başı GSMH’sı 20,360 USD $ civarındadır.Turizm merkezi başkent Prag aynı zamanda “Unesco dünya mirası koruma”sı arasındadır.Ülkenin III.Büyük kenti olan “Ostrava”da ağır sanayi ve zengin kömür yatakları vardır.IV.Büyük kenti olan “Pilsen” ise dünya çapında ihraç ettiği biraları ile meşhurdur.[8]

Çek Cumhuriyeti AB üyesi olmasına rağmen, kendi para birimi olan “Çek Karunası” kullanmaktadır.(1 Euro=25,71 Çek Karunası)
İhracatının % 20’sini otomotiv sektörü (Skoda) sağlamaktadır.Havacılık sektörü de oldukça gelişmiştir.Dünya havacılık sektöründe hafif uçak (Eğitim, Tarım, Yangın, Spor, Planör) üretiminin % 25’i Çek Cumhuriyetinde üretilmektedir (Oldukça yüksek bir rakam)[9].
Ayrıca Elektronik, Kimya Endüstrisi, Cam, Kristal, Seramik, Mobilya ve Nano teknoloji çok gelişmiştir.Bizde pek yaygın olmayan Nano teknoloji hakkında kısaca bilgi vermekte yarar var sanırım[10].

Nano teknoloji; metrik sistem içinde bir ölçü birimi olarak kullanılır.Milyarda bir anlamına gelir.Yunanca ve Latince’den alınan bir kelime olup “Cüce” demektir.Tam bir tanımı yapılmamakla birlikte genel görüşe göre, 1-100 nanometre (Nm) boyutlarda maddelerin anlaşılması, kontrol edilmesi ve atomsal seviyede değiştirilip, işlevsel hale getirilmesi olarak da tanımlanabilir[11].
Nano teknolojinin gayesi; daha az yer kaplayan, daha az enerji harcayan ürünleri daha az maliyetle üretebilmektedir.Mesela; kir tutmayan duvar boyası, ütü istemeyen kumaş, ıslanmayan elbise v.s.gibi.Yeryüzü madenlerinin hızla tükendiği bir devirde, yakın zamanda nano teknolojinin ne denli bir ihtiyaç olduğu görülecektir.Çek Cumhuriyeti bu alanda dünyada ilkler arasında yer almaktadır[12].

Hiç de bu kadarını tahmin etmediğimiz Çek Cumhuriyeti işte bu.Üsttelik bütün bunlar yüzyılların birikimi de değil, yakın tarihlerde ülkeyi  idare edenlerin gayretleriyle elde edilmiş kazanımlar. Kabaca çizmeye çalıştığımız bu fotoğrafın yorumunu okuyucu yapar diyerek uzatmadan burda bitirelim diyorum.

Kaynakça:
1-https://tr.wikipedia.org/wiki/Çek_Cumhuriyeti_tarihi
2- 1993 senesi İstanbul basımı TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 8. cildinde, 254-255 numaralı sayfalarda yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
3-Metin Creative Commons Atıf-BenzerPaylaşım Lisansı altındadır; ek koşullar uygulanabilir. Bu siteyi kullanarak, Kullanım Şartlarını ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursunuz.
4-Vikipedi® (ve Wikipedia®) kâr amacı gütmeyen kuruluş olan Wikimedia Foundation, Inc.e nisan 2019rişim
5-Metin Creative Commons Atıf-BenzerPaylaşım Lisansı altındadır; ek koşullar uygulanabilir. Bu siteyi kullanarak, Kullanım Şartlarını kabül etmiş olursunuz. Wikimedia Foundation, Inc. Erişim Nisan 2019.
6-Metin Creative Commons Atıf-BenzerPaylaşım Lisansı altındadır; ek koşullar uygulanabilir. Bu siteyi kullanarak, Kullanım Şartlarını ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursunuz.
Vikipedi® (ve Wikipedia®) kâr amacı gütmeyen kuruluş olan Wikimedia Foundation, Inc. tescilli markasıdır.Erişim Mayıs 2019
7-https://tr.wikipedia.org/wiki/Çek_Cumhuriyeti_tarihi.Erişim Nisan 2019
8, 9-Metin Creative Commons Atıf-BenzerPaylaşım Lisansı altındadır; ek koşullar uygulanabilir. Bu siteyi kullanarak, Kullanım Şartlarını ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursunuz.
10-Vikipedi® (ve Wikipedia®), Wikimedia Foundation, Inc..
11-www.czechtradeoffices.com/tr/about-us/traditional-czech-export-sectors
12-https://www.bilgiustam.com › Bilim.

Yorum Ekle
Yorumunuz gönderildi
Yorumunuz editör incelemesinden sonra yayınlanacaktır
Yorumlar

   Bu yazı henüz yorumlanmamış...

Yazarın Diğer Yazıları
Sayfa başına gitSayfa başına git
Masaüstü Görünümü  ♦   İletişim  ♦   Künye
Copyright © 2019 Ticari Hayat