MENÜ
Ankara 15°
Ticari Hayat
PAYLAŞ 
Facebook'ta Paylaş
Facebook'ta Paylaş
Facebook'ta Paylaş
Facebook'ta Paylaş
Facebook'ta Paylaş
HER TİCARİ DEFTER DELİL NİTELİĞİNDE DEĞİLDİR
Av. Zeynep YETİŞGİN
YAZARLAR
23 Ağustos 2019 Cuma

HER TİCARİ DEFTER DELİL NİTELİĞİNDE DEĞİLDİR

Tacirlerin ticaret defteri tutması kanunlarda düzenlenmiş bir yükümlülüktür. Bu yükümlülük tacirin, tacir sıfatının doğması ile başlar; tacir sıfatını kaybetmesi ile de sona erer. Türk Ticaret Kanunu tacirlere böyle bir yükümlülük yüklemişse de esnaflar için ticari defter tutma zorunluluğu yoktur. 

Peki, tacirlerin tuttuğu her defter, mahkemede delil olarak kabul edilecek midir? Tabii ki böyle bir defterin delil olabilmesi için bazı şartların gerçekleşmesi gerekmektedir. Türk Ticaret Kanunu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ticari defterlerin delil niteliğine ilişkin şartları açıkça düzenlemiştir. Söz konusu kanunların ilgili maddeleri gereğince ticari defterlerin delil olabilmesi için bu defterlerin kanuna uygun tutulan defterler olması ve birbirini tasdik eden defterler olması gerekmektedir. Aksi halde bu defterler delil olamayacaktır. 

Tacirlerin tuttuğu defterler her davada delil olarak kullanılamaz. Ticari defterler ancak ticari davalarda delil niteliği kazanmaktadır. Ticari uyuşmazlık söz konusu olduğunda ticari defterlerin dosya kapsamına getirilmesini taraflar talep edebileceği gibi mahkeme de talep edebilmektedir. 

Ticari uyuşmazlığın çözümünde önemli rol oynayan defterler her iki taraf bakımından da incelenmelidir. Bir diğer ifadeyle yapılacak yargılamada her iki tarafın ticari defterleri de incelenecektir. Nitekim Yargıtay da sadece taraflardan birinin tuttuğu defter üzerine inceleme yapılması sonucu hüküm kuran mahkemenin kararını bozmaktadır. 

Tacirlerin tutmuş oldukları defterlerin delil niteliğini kazanması için kanunda belirtilen bazı şartları taşıması gerektiğini söylemiştik. Bu şartlar şu şekilde özetlenebilir; 

1. Uyuşmazlığın çıktığı işin yapıldığı tarihte her iki taraf da tacir olmalıdır.

2. Söz konusu uyuşmazlığın çözümüne ilişkin bilgiler tacirlerin defterlerinde belirtmek zorunda olduğu ticari işten kaynaklanmalıdır

3. Defterler kanuna uygun şekilde tutulmuş olmalıdır. Bu bağlamda defterler ciltli olmalı ve açılış kapanış kayıtları yapılmış defterler olmalıdır. Ayrıca defterler Türkçe tutulmalı ve sicil defter beyannamesi verilmesi gerekmektedir. 

4. Uyuşmazlık konusu işle ilgili olarak defterde tutulan tüm kayıtların birbirini doğrulaması gerekmektedir. 

Ancak belirtilmelidir ki sunulan her defter tacir lehine sonuç doğurmayabilir. Tacirin iddiaları ile defter kayıtları farklı ise, tarafların tuttuğu hiçbir defter yoksa veya defterdeki kayıtların aksi başka belgeler ile ispatlanmışsa sunulan defterlerin kanıt olma özelliği ortadan kalkmaktadır.

Ayrıca taraflardan birinin kanuna uygun defterlerinin bulunması halinde diğer tarafın defterinin kanuna uygun olmaması, hiç defter tutmamış olması veya defteri mahkemeye sunmaması halinde defter tutan tacirin birbirini destekleyen kayıtları kendi lehine sonuç doğuracaktır. Aynı şekilde diğer tarafın ise aleyhine sonuç doğurmaktadır. 

Sonuç olarak ticari defterler sadece ticari uyuşmazlıklarda delil niteliği kazanmaktadır. Ayrıca her defter de delil olarak kabul edilmemektedir. Böyle bir defterin yazılı delil kabul edilebilmesi için kanunun aradığı bazı şartların gerçekleşmiş olması gerekir. Aksi halde ticari defter sahipleri lehine delil olma özelliğini kaybedecektir. 

Yorum Ekle
Yorumunuz gönderildi
Yorumunuz editör incelemesinden sonra yayınlanacaktır
Yorumlar

   Bu yazı henüz yorumlanmamış...

Yazarın Diğer Yazıları
Sayfa başına gitSayfa başına git
Masaüstü Görünümü  ♦   İletişim  ♦   Künye
Copyright © 2020 Ticari Hayat