MENÜ
Ankara -2°
Ticari Hayat
PAYLAŞ 
Facebook'ta Paylaş
Facebook'ta Paylaş
Facebook'ta Paylaş
Facebook'ta Paylaş
Facebook'ta Paylaş
İKİNCİ ÇEYREKTE DIŞ TALEP DESTEK VERDİ
Mert Can DUMAN
YAZARLAR
4 Eylül 2019 Çarşamba

İKİNCİ ÇEYREKTE DIŞ TALEP DESTEK VERDİ

Yarısına geldiğimiz haftanın başında 2019 yılının ikinci çeyreğine ilişkin büyüme rakamları açıklandı. Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK) kamuoyuyla paylaştığı verilere göre, yılın Nisan-Haziran aylarını kapsayan ikinci çeyreğinde Türkiye ekonomisi bir önceki yılın aynı dönemine göre %1,5 oranında daraldı. Bu olumsuz görünümün karşısında piyasa beklentilerinin %2 küçülme yönünde olması ve gerçekleşen daralmanın beklentilerin altında olması sevindirici bir haber olarak karşımıza çıktı.

Malumunuz olduğu üzere Türk Lirası bir süredir yabancı para birimleri karşısında değer kaybediyor ve bu durum dolar cinsinden hesaplanan gayri safi yurtiçi hasıla (GSYH) ve kişi başına gelir düzeylerinde de kendini gösteriyor. 2009 yılında tüm dünyayı etkileyen Küresel Ekonomik Kriz’in etkisiyle 8.980 dolara kadar gerileyen kişi başına gelirimiz hemen arkasından gelen toparlanma ve hızlı büyüme süreciyle birlikte 2013 yılında 12.480 dolara kadar yükselmişti. Ancak özellikle 2018 yılından bu yana Türk Lirası’ndaki değer kaybının etkisiyle Amerikan doları cinsinden kişi başına gelirimiz 2019 yılının ikinci çeyreği itibarıyla yeniden 9.000 dolar seviyesinin altına gerilemiş durumda. Hesaplamalara göre ikinci çeyrekte kişi başına gelirimiz 8.806 dolar ile 2009 seviyesine döndü.

2019 yılının ikinci çeyreğinde %1,5 ile beklentilerden daha iyi bir oranda gerçekleşen daralmanın bileşenlerine baktığımızda iç talebin ekonomik aktiviteyi desteklemekten uzak kaldığını, bunun yerine dış talebin büyüme üzerinde güçlü bir etkiye sahip olduğunu söyleyebiliriz. Öyle ki, ikinci çeyrekte kamu harcamaları büyüme oranını 0,5 puan desteklese de hanehalkının özel tüketim harcamalarında yaşanan gerileme ekonomik aktivitenin de 0,6 puan baskılanmasına sebep oldu. Bunun yanında, geçtiğimiz yılın ikinci çeyreğinden beridir büyümenin en güçlü bileşeni olan net ihracat kalemi bu çeyrekte de büyümeyi tek başına sırtlanmış görünüyor. İkinci çeyrekte net ihracat yıllık GSYH’ye 5,7 puan katkı sağladı.

İkinci çeyrek büyüme verilerinde dikkat çeken bir husus, yatırımlardaki keskin düşüş. Yatırım harcamalarındaki gerileme büyüme oranını 7,1 puan aşağıya çekerken bunun 5,4 puanlık kısmı inşaat sektöründeki daralmadan geldi. Öyle ki, inşaat sektöründeki yatırımların ikinci çeyrekte %29,2 düzeyinde gerilediğini görüyoruz. Buna ek olarak, makine ve teçhizat yatırımlarındaki olumsuz görünüm de büyümenin kırılganlığı olarak karşımıza çıkıyor.

Üretim yöntemine göre milli gelir hesaplamasının detaylarına baktığımızda, sanayi ve inşaat sektörlerinin ikinci çeyrek görünümünün büyümeyi aşağı yönlü baskılayan bir yapıda olduğunu söylemek mümkün. İkinci çeyrekte sanayi sektörü büyümeyi 0,5 puan baskılarken inşaattaki gerileme dozunu da artırarak üst üste beşinci dönemine ulaştı. Büyümeyi 2018 yılında 0,2 puan, 2019 yılının ilk çeyreğinde ise 0,6 puan sınırlandıran inşaat sektörü 2019 yılı ikinci çeyreğinde ise büyüme oranını 1 puan aşağı çekti.

Yurtdışında büyük merkez bankalarının daha genişleyici para politikası izleyeceği beklentilerinin bir miktar gerilemesi ve ticaret savaşları tarafındaki belirsizliğin devam etmesi, yılın ikinci yarısında da büyüme oranları üzerinde kırılganlık ortaya çıkaracak olsa da üçüncü çeyreğe dair ülkemize ilişkin öncü göstergeler ekonomik aktivitedeki gerilemenin yerini tedrici bir toparlanmaya bırakacağını gösteriyor. Bunun yanında, TCMB kaynaklı faiz indirimlerinin devam etmesi de ekonomik aktiviteyi destekleyecek ve takip edilecek hususların başında geliyor.

Güzel bir hafta geçirmeniz ümidiyle…

Yorum Ekle
Yorumunuz gönderildi
Yorumunuz editör incelemesinden sonra yayınlanacaktır
Yorumlar

   Bu yazı henüz yorumlanmamış...

Yazarın Diğer Yazıları
Sayfa başına gitSayfa başına git
Masaüstü Görünümü  ♦   İletişim  ♦   Künye
Copyright © 2019 Ticari Hayat