MENÜ
Ankara 11°
Ticari Hayat
PAYLAŞ 
Facebook'ta Paylaş
Facebook'ta Paylaş
Facebook'ta Paylaş
Facebook'ta Paylaş
Facebook'ta Paylaş
VEJETARYEN BESLENMESİ
Ayşe Aybike Yılmaz
YAZARLAR
16 Ocak 2020 Perşembe

VEJETARYEN BESLENMESİ

Hayvansal besinleri sınırlı miktarda tüketen veya hiç tüketmeyen kişilere vejetaryen denir. İnsanlar din, inançlar ve sosyal  sorumluluk hissi nedeniyle bu beslenme tarzına sahip olabilirler. Bunun yanısıra kalp damar hastalıkları, hipertansiyon, şeker, yüksek tansiyon ve kanser gibi kronik hastalıklardan korunmak amacıyla da vejetaryen beslenmeyi seçenlerin sayısı her geçen gün artmaktadır.

Ova vejetaryenler diyette bitkisel ürünlerle birlikte sadece yumurta tüketenlerdir.

Lakto- ova vejetaryenler hayvansal kaynak olarak sadece süt ürünleri ve yumurta tüketen bireylerdir.. Bazı gruplar da etler arasında tercih yaparlar: Bu diyeti uygulayanlar kırmızı eti yemezler. 

Bitkisel besinler yanında hayvansal olarak yalnızca kümes hayvanlarını tüketenlere Polo vejetaryen, yalnızca su ürünlerini tüketenlere Pesko vejetaryenler denilmektedir. Vejetaryenlerin büyük bir kısmı ise semi vejetaryendir. Kırmızı et dışında tavuk ve balığı sınırlı miktarda tüketirler. 

Süt ürünleri ve yumurtayı da rahatlıkla tüketirler. Veganlar ise tüm hayvansal ürünleri reddederler. Arı ürettiği için balı, yapımında kemik kullanıldığı için jelatini, süt içerdiği için çikolatayı bile tercih etmezler. Bunun yanı sıra  hayvanlardan elde edildiği için yün, ipek, deri içeren giysileri giymezler.

Vejetaryen beslenenlerde alınan doymuş yağ miktarı ve kolesterol az olduğundan, kalp damar hastalıkları riski azalmaktadır ve kan basıncı da daha düşüktür. Yüksek posa alımıyla diyabet ya da hiperglisemi görülme riski daha azdır ve kabızlık problemi de bu bireylerde nadirdir. Böbrek ve safra oluşumu da vejetaryen bireylerde daha az rastlanır. Çok fazla antioksidan aldıklarından kanser görülme sıklığı da vejetaryenlerde daha düşüktür.

 Et gibi yüksek protein içeren besinlerin fazla tüketimi, kemiklerden kalsiyum kaybına neden olabilmektedir. Bu nedenle vejetaryen bireyler yeterince süt tüketirse osteoporoza yakalanma riski diğer bireylere göre daha azdır.

Vejetaryen olmak her zaman sağlıklı bir hayat sürüldüğü anlamına gelmez. Besin çeşitliliği iyi yararlanılamazsa  demir ve B12 yetersizliği anemiye neden olur ve sinir sistemine geri dönüşümü olmayan hasarlar verir. Özellikle B12 vitamini gereksinimini karşılayacak kadar yumurta ve süt gibi hayvansal kaynaklı besinler tüketilmediğinde homosistein yükselir. Homosistein yüksekliği damar tıkanmasına ve demans, parkinson gibi hastalıklara yol açabilir. 

Yeterli protein alınmadığında vücut kendi dokularını kullanarak işlevini sürdürmeye çalışır ve kas kütlesi azalır. Bunun yanı sıra protein çeşitliliği de oldukça önemlidir. Hayvansal kaynaklarda elzem aminoasitler olması gerektiği kadar bulunurken (soya fasulyesi dışında) bitkisel kaynaklarda bir arada bulunmazlar. 

Bitkisel protein kaynaklarını karıştırarak yemek gerekir. Tahıl, kurubaklagil ya da yağlı tohumlardan ikisini bir arada tüketmek protein kalitesini arttırır. Kuru fasulye pilav bunun en güzel örneklerinden biridir. Kurubaklagiller, ceviz, fındık gibi kabuklu yemişler, bazı bitkilerin tohumları, tam tahıllar, yumurta, süt ve süt ürünleriyle son yıllarda yaygınlık kazanan soya ürünlerinin karışımları ile diyetinize iyi kalitede protein sağlayabilirsiniz. 

Türk mutfağı vejetaryen beslenmeye oldukça uygun yiyecekleri sağlamaktadır. Ezogelin çorba, ıspanaklı gözleme, sütlaç… Balık tüketmediğinizde günde 2 porsiyon omega-3 yağları içeren besinleri tüketin. Bunların 1 porsiyon değerleri; bir yemek kaşığı (10ml) kanola veya soya yağı; bir yemek kaşığı (10ml) keten tohumu yağı; 1 yemek kaşığı (10g) ezilmiş keten tohumu; 2 avuç (60g) cevizdir.

Kabuklu sert meyveler ve yağlı tohumlar fazla miktarda yağ içerdiğinden önerilenden daha fazla tüketmemeye özen gösteriniz.

Protein kalitesi yüksek kurubaklagil veya soya ürünlerini günde 2 porsiyon tüketin. 

Hiç hayvansal besin tüketmiyorsanız B12 vitamini, kalsiyum ve demir alımını sağlamak için hekiminiz ve diyetisyeninizle görüşüp gerekirse takviye alınız.

Kaynak: https://hsgm.saglik.gov.tr/depo/birimler/saglikli-beslenme-hareketli-hayat-db/Yayinlar/kitaplar/Beslenme-Bilgi-Serisi-1/vejeteryan-beslenmesi.pd

Yorum Ekle
Yorumunuz gönderildi
Yorumunuz editör incelemesinden sonra yayınlanacaktır
Yorumlar

   Bu yazı henüz yorumlanmamış...

Yazarın Diğer Yazıları
Sayfa başına gitSayfa başına git
Masaüstü Görünümü  ♦   İletişim  ♦   Künye
Copyright © 2021 Ticari Hayat