MENÜ
Ankara 15°
Ticari Hayat
PAYLAŞ 
Facebook'ta Paylaş
Facebook'ta Paylaş
Facebook'ta Paylaş
Facebook'ta Paylaş
Facebook'ta Paylaş
YÜKSEK KİRA SENDROMU
Bünyamin ALTINTAŞ
YAZARLAR
26 Mayıs 2022 Perşembe

YÜKSEK KİRA SENDROMU

Bir yılı aşkın süredir ekonomide yaşanan sarsıntı hemen her sektör ve alanda kendini daha belirgin şekilde hissettirmeye devam ediyor.

Artan inşaat maliyetlerine bağlı olarak sürekli yükselen konut fiyatlarının yanı sıra durdurulamayan kira artışları vatandaşların canını yakıyor.

Ülke genelinde satılık konutların metrekare fiyatları, geçen yıla göre yüzde 120 artış gösterdi. Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından açıklanan yeni konut finansman paketi de konut fiyatlarını tırmandırdı.

Artan konut fiyatları ile birlikte yüksek enflasyonun da büyük etkisiyle konut kiraları da roket gibi yukarı doğru fırladı. 

Resmi rakamlara göre, yıllık kira artış oranı İstanbul'da yüzde 112,3, Ankara'da yüzde 106,7, İzmir'de yüzde 74 oldu. Böylelikle kiralık konutların ortalama metrekare fiyatı İstanbul'da 49 TL'ye, Ankara'da 24 TL'ye, İzmir'de ise 30 TL'ye yükseldi ve kiralar son bir yılda ortalama iki kat arttı.

Bu elbette resmi rakamlar. Gerçekte kira artışlarının bu rakamların çok çok üzerinde seyrettiğini hepimiz biliyoruz.

Peki gerçekte kira artışları hangi kriterlere göre yapılmalı? Kira artış oranlarının bir üst sınırı var mı? Yoksa konut sahipleri kira artışlarını serbest piyasa ekonomisini gerekçe göstererek istediği oranda artırabilir mi?

Kiradaki yıllık artış, ev sahibi ile kiracı arasında imzalanan sözleşmenin şartlarına bağlı olmakla beraber, aynı zamanda yasa gereği tüketici fiyat endeksi yani TÜFE ve enflasyon rakamlarına bağlı.

Yasada yer alan bilgilere göre kira artış oranı, Borçlar Kanunu’nun 344. maddesine göre düzenleniyor. Kanunda belirtilen şartlar, aylara göre yapılan kira artışının yasaya uygun olması gerektiğini ifade ediyor.

Yasa gereği kira artışı, sözleşmenin sonlanacağı tarihten önceki aya göre 12 aylık TÜFE oranı ortalamasına bağlı.

Örneğin; son açıklanan enflasyon rakamlarını baz aldığımızda kiralara yapılacak zam oranı da belli oldu. Nisan ayında enflasyon yüzde 69.97 olarak gerçekleşti. TÜFE’nin 12 aylık ortalamasına bakıldığında ise yüzde 34,46 rakamı ortaya çıktı. Böylece kiralara yapılacak artış oranı yüzde 34.46 oldu.

2021 Mayıs ayında kontrat yapıldıysa 2022 Mayıs ayında kiraya artış yapılması gerekiyor. Artış oranı 12 aylık tüketici enflasyonunun ortalaması alınarak belirleniyor. Kontratta aksi belirtilmedikçe bu oranın üzerinde zam yapılması yasal dışı oluyor. 

Yasal zam oranının üzerinde zam yapılmasını talep eden ev sahiplerine kira tespit davası açılabiliyor. Dava bitene kadar da yasal zam yapılarak kiracı olarak ev kullanılabiliyor.

Bir kez daha belirtelim; kira artışları yasal olarak olması gereken yukardaki oranların üzerinde olamıyor. Ancak piyasaya baktığımızda bunun böyle olmadığı açıkça görülüyor.

Nitekim hükümet de bunun farkında ve kira artışları konusunda “sabit fiyat” gibi uygulamalar için hazırlık yapıyor. Hollanda modeli gibi artışlara sınırlama getiren düzenlemeleri tartışıyor.

Maliyetlerin sürekli artış gösterdiği ve enflasyonun sürekli yükseldiği bir ortamda yapılacak müdahaleler ne kadar başarılı olur göreceğiz…

Yorum Ekle
Yorumunuz gönderildi
Yorumunuz editör incelemesinden sonra yayınlanacaktır
Yorumlar

   Bu yazı henüz yorumlanmamış...

Yazarın Diğer Yazıları
Sayfa başına gitSayfa başına git
Masaüstü Görünümü  ♦   İletişim  ♦   Künye
Copyright © 2022 Ticari Hayat